“Hulp aan het Jugoslavisch Macedonië”

We willen verantwoord te werk gaan en dus is het van belang eerst goed na te denken. Daarom roepen wij hulp in en binnen de kortste keren is een commissie gevormd van wijze mannen. Nu krijgt de doelstelling vorm en wordt een advocaat gevonden, die ons met raad en daad bijstaat. Eind februari 1993 passeert de akte de notaris, die alles gratis voorbereid en uitgevoerd heeft. De naam wordt: “Hulp Jugoslavisch Macedonië”, want voor je het weet krijg je de Griekse bevolking over je heen, waarschuwt onze advocaat. Vooral niet alleen de naam Macedonië gebruiken, jullie staan in “no time”  bij de Grieken op de zwarte lijst. Griekenland handhaaft nog steeds de  boycot en  internationaal wordt slechts de naam FYROM (Former Yugoslavian Republic Of Macedonia) geaccepteerd.
Dus nemen we deze raad aan en gaan aan het werk.  Onze statuten geven aan dat wij medische hulp gaan bieden in de ruimste zin van het woord, zonder aanzien des persoons, ongeacht religie of bevolkingsgroep.
Nu nog aanmelden bij de Kamer van koophandel en dan geld inzamelen, want er ligt een flinke aanvraag voor antibiotica. Gelukkig hebben wij nu een penningmeester en een apotheker in het bestuur.
We bedelen bij de diaconie en bij Asser bedrijven. Veel aanvraagbrieven zijn verstuurd aan onze familie en vrienden en binnen korte tijd is ƒ 6000,- binnengehaald. Hiervoor heeft de apotheker antibiotica besteld bij de stichting IDA, waar de stichting medicijnen kan kopen voor Derde Wereldlanden voor éénvijfde van de waarde!
Ondertussen hebben wij kennis gemaakt met medewerkers van Caritas- Essen. De projectleider ziet samenwerking met ons wel zitten en biedt aan om de dozen op te halen en bij het vliegveld Düsseldorf in opslag te doen. Palair vliegt niet vanaf Amsterdam, maar Düsseldorf is geen probleem voor ons. Palair Macedonian biedt ons nu allebei een gratis ticket aan, met daarnaast de mogelijkheid om 2000 kg aan goederen mee te nemen.

Wanneer Pasen voorbij is krijgen we van Asser bakkers overgebleven chocolade. Van apothekers verbandmiddelen , injectienaalden en andere zaken  en op 21 april vertrekken wij met de oude Tupolev richting Skopje. In het vliegtuig krijgen wij een VIP behandeling en een overijverige stewardess voorziet ons van menig drankje. We remmen haar af, want we willen graag met een helder hoofd landen! Tenslotte wordt het spannend op het vliegveld van Skopje, want hoe gaat het verder met de duizend kilo aan vracht die meevliegt?

De douane doet moeilijk, als wij na lang wachten vertwijfeld ons afvragen waar onze  pakketten blijven. “Die blijven 24 uur op het vliegveld” krijgen wij als antwoord. Wij vragen :“waarom?” “Daarom”, is het korte antwoord. Hier nemen wij geen genoegen mee, want er is al voor vervoer naar Ohrid gezorgd. Wij rekenen erop, dat alles meteen mee kan. Dus nog maar eens doorgevraagd en nu blijkt dat het Ministerie van Gezondheid de inhoud van de pakken eerst gaat controleren. De werkdag is in Macedonië al om, het is na 15.00, dus komt de inspectie pas de volgende dag. Het kost ons veel moeite en overtuigingskracht om erachter te komen waar de dozen naar toe gaan. Alles komt achter slot en grendel en half gerustgesteld laten wij ons naar Ohrid brengen. We zullen telefonisch op de hoogte gesteld worden, als de spullen vrijgegeven worden.

Dozen met chocola op de hotelkamer

Dozen met chocola op de hotelkamer

Het is koud in Ohrid en in het hotel is het ook onbehagelijk. Er zijn helemaal geen gasten. Zo vergaat het alle hotels en vele zijn gesloten. De moederlijke receptionistes verwennen ons met koffie en de aanwezige obers proberen ons met drank te verwarmen. De bediening is ongeveer 3 obers op 1 gast, vreselijk!! Als ze ons vragen of de toeristen weer zullen komen, zijn we zo eerlijk mogelijk, al is dit niet hoopgevend. We geven het personeel de grote chocolade eieren en brengen een paar verhuisdozen vol eitjes, pennen, blocnootjes en knuffels naar het Kinderziekenhuis.

Het afgelopen weekend is Orthodox Pasen ( Veligden) gevierd en wij krijgen bij vrienden iets dat op een rood tomaatje lijkt, In werkelijkheid is het een rood gelakt ei.  Onze verpakte, gekleurde eitjes harmoniëren goed met hun traditie.

Eindelijk komt het verlossende telefoontje. De dozen medicijnen zijn aangekomen en er komt een wagen om ons naar het Gradska Bolnica te brengen. Waar alle commotie voor nodig geweest is, begrijpen wij niet, want de dozen zijn niet eens opengemaakt. Een welkomscomité in het ziekenhuis begroet ons. TV en krantenmensen nemen ons een interview af en ineens zijn we bekende buitenlanders. Het ziekenhuis kan nu de patiënten de broodnodige medicatie geven en daar gaat het om. Er is vraag naar opiaten, maar die mogen wij door de opiumwet niet verstrekken. Hiervoor moet men andere wegen zoeken.

De directeur brengt met enige schroom een hartenwens naar voren. Hun gammele ziekenwagens zijn niet meer in staat om patiënten naar het bijna 200 km verder gelegen Skopje te brengen, als de situatie daartoe noopt. We voelen al nattigheid. De oude Lada’s zijn in de bergen niet meer te vertrouwen…Behalve een schepbrancard bezitten ze helemaal geen apparatuur. Of wij aan een tweedehandsje kunnen komen? Het zou zo geweldig zijn.We schrijven de wensen op en we proberen ons ervoor in te zetten.

Het Orthopedisch en Traumacentrum te Ohrid verzoekt ons om ook bij hen eens te komen kijken. Na een rondleiding is ons duidelijk, dat in dit grote ziekenhuis ook van alles mis is. Oorspronkelijk bestemd voor heel Jugoslavië, staat het nu voor een groot deel leeg. Doordat Macedonië geen deviezen heeft, kan niets gekocht worden. Operatie instrumenten zijn deels niet meer bruikbaar en wij krijgen een wensenlijst mee. Het begint ons te benauwen, want de verwachtingen zijn te hoog gespannen vinden wij. Het water uit het orthopedisch behandelbad hebben ze weg laten lopen. Er is geen brandstof om het water te verwarmen.

Orthopedisch en Traumacentrum te Ohrid  -  Een leeg behandelbad

Orthopedisch en Traumacentrum te Ohrid – Een leeg behandelbad

We brengen Gospodin Timotei een bezoekje. Deze toont zich blij verrast. Eindelijk mensen, die hun belofte nakomen, zegt hij verheugd. Er worden nogal veel loze beloften gedaan. Wij moeten wel toegeven dat het erg moeilijk zal worden om de wensen te vervullen, die ons op schrift gegeven zijn.
Timotei uit zijn bezorgdheid over de spanningen, die Macedonië teisteren en legt alles in de handen van Jezus Christus. Er is een incident geweest aan de Bulgaars- Macedonische grens, de Macedonische Albanezen zijn agressief en Griekenland ligt dwars. Als Kosovo met Servië in conflict komt, blijft Macedonië ook niet van geweld gevrijwaard, zegt hij somber. We moeten God smeken om vrede en hij gaat ons voor in gebed. Naar verluid zijn observers van Unprofor in Ohrid gehuisvest, maar het opvallende is, dat niemand weet waar. Meer en meer wordt ons duidelijk, dat de Macedoniërs niet gecharmeerd zijn van hun aanwezigheid. Men schampert bitter, dat zij ook in het door de EG erkende Bosnië zijn en kijk nu eens wat daar gebeurt? Unprofor doet daar helemaal niets en wij hebben ze ook niet nodig hier!

Wij zoeken onze vriend de uroloog van het ziekenhuis maar eens op. Deze droomt van een privé kliniek en gaat elk jaar een poosje werken in een kliniek te Duitsland. Hij neemt ons mee naar het dialysecentrum te Struga, prachtig aan het meer gelegen. Er is een Holiday Centre, bedoeld voor de toerist, die een paar keer per week gedurende zijn verblijf gedialyseerd moet worden. Ook hier malaise, want er zijn geen toeristen. Wel kapotte apparaten en geen geld voor reparatie. We worden er niet vrolijk van.

We gaan in op een uitnodiging van de burgemeester van Ohrid. Hij bedankt ons voor de hulp. Hij zegt te weten  waar Unprofor zit en wel in het Casino. Meteen pakt hij de telefoon en maakt een afspraak voor ons. Even later ontmoeten wij een Nederlandse overste, die allang weet wat wij in Ohrid komen doen. Elke dag  worden zij op de hoogte gebracht van alles, wat in Ohrid en omstreken gebeurt en we staan dus vermeld in hun rapporten. Een Belgische officier komt erbij zitten en vertelt dat het leven hier een makkie is, vergeleken bij zijn vorige standplaats, nl. Srebrenica en Tuzla. Daar hebben Amerikanen voedsel gedropt, dat door jonge mensen opgehaald en opgeslagen is in hun huis. Unprofor heeft het voedsel uit hun huizen gehaald, omdat ze weigerden het met de medeburgers te delen. Men kon het kopen. Hierdoor ontstonden problemen, waarbij schoten gevallen zijn. Hierop greep Unprofor in en verdeelde het voedsel onder de bevolking.

Ziekenhuis in Debar

Ziekenhuis in Debar

 

We krijgen een uitnodiging om te komen eten in het Albanese ziekenhuis te Debar, gelegen in de nabije Albanese enclave. Daar is veel minder aan de hand want, zo vertelt de directeur, ze hebben banden met Albanezen in Amerika, die geld sturen om medicijnen te kopen in West Europa. Het is niet eerlijk verdeeld in dit land, merken wij.